Метод шакл ав усулхои омузиши интерактиви (давомаш)
Омузиши интерактиви яке аз шаклхои омузиш,ки бо воситаи бахс, сухбат ва чустучу сурат мегирад.Ин албата шакли гурухии омузиш аст.Дар раванди он хар як хонанда бо хонандагони дигар хамкори менамояд.Дар натича мавзуи хачмаш нисбатан калон аз худ мешавад,махорату малака дар чустучуи донишхо такмил меёбад,шахсияти хонанда инкишоф меёбад.Фард бахс карданро меомузад:хатогии худро хис мекунад, ва фикри дурустро эътироф мекунад. Супоришхо бояд мазмуни тадкикоти , проблемави ва эчоди бояд дошта бошанд.Якчанд методикахои таълими интерактивиро бо мисолхо дида мебароем.
ПРЕСС-КОНФЕРЕНСИЯ.
Ин тарзро мо дар дарси такрори истифода бурда метавонем. Синф ба ду гурух таксим мешавад:гурухи намояндагон, гурухи мухбирон. Гурухи намояндагонро дар назди тахта дар ру ба руи гурухи мухбирон чойгир мекунем.Пешаки мавзуъро интихоб мекунем: «Такрори секунчахо».Намояндагон ба худашон ном гузошта номхояшонро дар наздашон навишта мегузоранд:Секунчаи росткунча,секунчаи баробарпахлу,секунчаи тезкунча,…. Мухбирон номхои худ, ё номи газетаи худро фикр карда дар когазчахо навишта дар либоси худ мечаспонанд.Мухбирон саволхои худ: Барои чи шумо номи секунчаро интихоб кардед?(таърифи секунча)Оё хамаи секунчахо дар инчо хозиранд? Секунчаи росткунча шумо бо кадом хосиятатон машхуред? Барои чи шуморо секунчаи баробарпахлу номиданд?Дар бораи медианаи ба асоси секунчаи баробарпахлу гузаронидашуда чи мегуед? ва монанди инхоро ба намояндагон медиханд.Омузгор метавонад дар катори намояндагон нишаста конференсияро идора кунад:Ба хомуши риоя кунед! Тартиботи чамъиятиро вайрон накунед! Ба ин савол метавонад секунчаи … чавоб дихад. Ин савол ба ин гурух дахл надорад.Мо холо дар ин бора маслихат дорем, гуён ба конференсия мазмуни дигар бахшад.
КЕЙС-МЕТОД
Ин тарз дар дарси математика барои азхудкунии рохи дурусти ягон масъала ё мисол истифода бурдан кулай аст. Пешаки омузгор кейсхоро тайёр мекунад дар конвертхо хамон як масъаларо бо роххои гуногун хал карда(баъзеаш хато)пешниходи гуруххо мекунад.Хонандагон халро мебинанд тахлил мекунанд ва дурустии онро месанчанд.Сипас дар асоси хулосахои худ дурусти ё хатогии халро ба синф бараси мекунанд.
Мисол: 3(2х+7у)-9(3х-8у)
Кейси 1 3(2х+7у)-9(3х-8у)=6х+21у-27х+72у=71ху
Кейси 2 3(2х+7у)-9(3х-8у)=6х+27у-27х-72у=21х-65у
Кейси 3 3(2х+7у)-9(3х-8у)=3*9ху+9*5ху=27ху+45ху=72ху
Кейси 4 3(2х+7у)-9(3х-8у)=6х+21у-27х+72у=-21х+93у
Кейси 5 3(2х+7у)-9(3х-8у)=6х+21у-27х+72у=-21х+93у=72
Лексияи бинари.
Хангоми баёни мавзуи нав истифода бурдан кулай аст. Мавзуъ дар шакли сухбати ду нафар аз худ мешавад: масалан омузгор ва шогирд. Албата шогирдро ё пешаки тайёр мекунед ,ё мавзуеро интихоб мекунем ки ба мавзуи азхудшуда наздики дошта бошад.
Мисол:
Омузгор: Мавзуи имрузаи мо «функсияи квадрати»
Шогирд: Ба хотир меорем ки функсия ин вобастагии ду бузурги аст ,ва мазмуни квадрат ба дарачаи 2 бардоштани адад аст.
Омузгор: Намуди умумии функсияи квадрати у=ах2+вх+с аст.
Шогирд: Бузургихо ду намуданд вобаста ва новобаста .Дар ин чо у-бузургии вобаста(функсия) х- бузургии новобаста(аргумент) а,в ва с ададхоянд.
Омузгор: Функсия чунин хосиятхоро дорост:Графики он парабола аст.
Шогирд : Ман медонам он чи гуна намуд дорад.(тасвир мекунад) Гуфта метавонам ки сохаи муайяниаш тамоми ададхои хакикианд.
Омузгор : Лекин сохаи киматхояш тамоми тири адади шуда наметавонад.Ин вобаста ба куллаи парабола ас тки бо формулахои зерин ёфта мешавад (формуларо пешниход мекунад ,вобаста ба формула мисол хал намуда сохаи киматхоро бо хамрохии шогирд меёбанд)
Шогирд:Шохахои парабола баъзан ба боло равонаанд , баъзан ба поён.
Омузгор: Агар коэфитсиенти якум а аз 0 калон ,яъне мусбат бошад шохахо ба боло ва дар холати баръакс яъне хангоми манфи будани а шохахо ба поён самт мегиранд.
Шогирд: Мисол меорам : у= 2х2+6х+9 у=х2+9 у=5х2 у=9х2-6х .Азбаски назди коэфитсиенти якум аломати «- « дида намешавад пас шохахои ин параболахо ба боло равонаанд.
Омузгор: Агар чунин нависем у=-2х2+6х+9 у=-х2+9 у=-5х2 у=-9х2-6х он гох шохахо ба поён равона мешаванд.
Шогирд: Чуфтию токии функсияро мебинем у(-х)=а(-х)2+в(-х)+с=ах2-вх+с=-(-ах2+вх-с) Функсия на чуфт аст ва на ток
Омузгор: Вале дар холат функсия намуди у=ах2 ва у=ах2+с будан функсия метавонад чуфт бошад
Ва монанди хамин вобаста ба мавзуъ дигар хосиятхои функсияро дидан мумкин аст.То ки шогирдони шунаванда дилгир нашаванд , баъзан онхоро низ ба сухбат даъват кардан лозим аст:Оё рафики онхо дуруст гуфт ё аз гуфтаи омузгор чи нофахмо монд? …..
КОРИ ГУРУХИ
Бештар метавон хангоми исботи теоремахо дар дарси математика истифода намуд. Ё ягон формула тарзи халро пешниход намуда исботи дурустии онро бо пешниходи намунахои нодурусти он аз хонандагон талаб мекунем
Мисол: маълумот барои хама : Хангоми чамъ( тарх) кардани ду касри махрачаш гуногун аввал онхоро ба махрачи умуми оварда сипас чамъ (тарх ) кардан лозим аст.Супориш : 1)Ин чумларо дар шакли формула нависед. 2) Дурустии онро исбот кунед.3)Мисол оред ва онро бо ду тарз (ба махрачи умуми овардан, ба намуди касри дахи овардан) чамъ ё тарх кунед чавобхои худро мукоиса кунед.
Супоришхои алохида ба гуруххо
Гурухи 1: Нодуристии ифодаи зеринро нишон дихед
a/b+c/d=(a+c)/(b+d)
Гурухи 2: Нодурустии ифодаи зеринро нишон дихед
a/b-c/d=(a-c)/bd
Гурухи 3: Нодурустии ифодаи зеринро нишон дихед
a/b+c/d =(ab+cd)/bd
Гурухи 4:Нодурустии ифодаи зеринро нишон дихед
a/b-c/d=(ad-bc)/(b-d)
Ва гайра .Кушиш кардам ду се усули интерактивиро бо мисолхо пешниходи шумо гардонам. Албата он аз хатогихо озод нест ва метавонед ин тарзхоро худ аз нав кор карда бароед ё тарзхои дигарро пешниход намоед. « Хамаро як кас надонад, хамаро хамагон медонанд» (давом дорад)